Jami
109 900 so’m
Uyga chiqish talab etiladi
2.4.
Tadqiq qilinayotgan material:
Взятие крови из вены
Aniqlash usuli:
Ma’lumotlar mavjud emas
Uyda topshirish imkoniyati:
Bor
Sinonimlar:
Erkin tiroksin, Free Thyroxine, FT4.
T4 (tiroksin) — qalqonsimon bez tomonidan ishlab chiqariladigan asosiy gormon. U organizmimiz uchun «gaz pedali» vazifasini bajaradi: moddalar almashinuvi tezligini boshqaradi, tana haroratini, yurak urish chastotasini tartibga soladi va energiya darajasi uchun javobgar. Qonga tushgach, tiroksinning katta qismi maxsus tashuvchi oqsillar bilan bog‘lanadi. Bunday bog‘langan holatda gormon nofaol bo‘ladi. Faqat juda oz miqdori (taxminan 0,3%) erkin holatda qoladi — bu aynan erkin T4 hisoblanadi. Aynan shu faol fraksiya hujayralarga kirib, barcha ishni bajaradi. Erkin T4 tahlili diagnostikaning «oltin standarti» hisoblanadi. Umumiy T4 tahlilidan farqli o‘laroq, erkin gormon ko‘rsatkichi qondagi tashuvchi oqsillar konsentratsiyasiga bog‘liq emas (bu ko‘rsatkich homiladorlik, og‘iz orqali qabul qilinadigan kontratseptivlar yoki jigar kasalliklarida o‘zgarishi mumkin). Bu shifokorga qalqonsimon bezingizning haqiqiy ishlash holatini ko‘rish imkonini beradi.
Erkin T4 tahlilini (ko‘pincha TTG bilan birga) endokrinolog, terapevt va ginekologlar quyidagi holatlarda tayinlaydi: Gipertireoz belgilari (gormonlar ortiqchaligi): yaxshi ishtaha fonida tushunarsiz vazn yo‘qotish, yurak urishining tezlashishi, qo‘llarning titrashi, ko‘p terlash, asabiylashish, uyqusizlik. Gipotireoz belgilari (gormonlar yetishmovchiligi): keskin vazn ortishi, surunkali charchoq, doimiy sovqotish, sochlarning to‘kilishi, teri quruqligi, yuz shishishi, depressiv holatlar. Davolanishni nazorat qilish: qalqonsimon bezning allaqachon tashxis qo‘yilgan kasalliklarida terapiya samaradorligini nazorat qilish uchun (tiroksin yoki tireostatiklar dozasini tanlash). Homiladorlik: homila rivojlanishining kechikishining oldini olish uchun qalqonsimon bez patologiyalari yuqori xavf guruhidagi ayollarni tekshirish. Profilaktik tekshiruv: tugunlar mavjud bo‘lganda yoki qalqonsimon bez o‘lchamlari kattalashganda (buqoqda).
Erkin T4 stress va ovqatlanishga reaksiya beruvchi gormon bo‘lgani sabab, ishonchli natija olish uchun qon topshirishga to‘g‘ri tayyorgarlik ko‘rish zarur: Ochqozon holida: qon qat'iy nahorda, 8–12 soatlik tungi ochlikdan so‘ng topshiriladi. Ertalab faqat toza gazsiz suv ichish mumkin. Choy, kofe va sharbatlar qat'iyan taqiqlanadi. Jismoniy faollik va stress: tahlildan 24 soat oldin og‘ir jismoniy zo‘riqishlar, sport mashg‘ulotlarini istisno qiling va hissiy zo‘riqishlardan qoching. Zararli odatlar: qon olishdan kamida 1–2 soat oldin chekmang. Bir kun davomida alkogolni butunlay istisno qiling. Dorilar qabul qilish: agar siz qalqonsimon bez gormonlari preparatlarini (masalan, L-tiroksin yoki Eutiroks) qabul qilayotgan bo‘lsangiz, tahlil kuni ertalabki tabletkani faqat qon olingandan keyin ichish kerak, agar davolovchi shifokor boshqacha ko‘rsatma bermagan bo‘lsa.
Tahlilni endokrinolog, terapevt yoki ginekolog tayinlashi mumkin.
Tadqiqot natijalarini talqin qilish faqat shifokor uchun mo‘ljallangan va tashxis hisoblanmaydi. Ushbu bo‘limdagi ma’lumotlardan o‘z-o‘zini tashxislash va davolash uchun foydalanish mumkin emas. Aniq tashxis shifokor tomonidan belgilanadi, bunda nafaqat ushbu tekshiruv natijalari, balki boshqa manbalardan olingan zarur ma’lumotlar: anamnez, boshqa tekshiruv natijalari va h.k. hisobga olinadi.
Erkin T4 ning oshishi: gipertireozdan (tireotoksikoz) dalolat beradi. Bu holat diffuz toksik buqoq (Greyvs kasalligi), autoimmun tireoiditning boshlang‘ich bosqichi (xashitoksikoz) yoki tiroksin preparatlaridan haddan tashqari ko‘p qabul qilishga xos.
Erkin T4 ning pasayishi: gipotireozdan dalolat beradi. Ko‘pincha bu autoimmun tireoidit (AIT), og‘ir yod tanqisligi yoki qalqonsimon bezni jarrohlik yo‘li bilan olib tashlangandan keyingi holat oqibati.
Jami
109 900 so’m
Uyga chiqish talab etiladi