Jami
109 900 so’m
Uyga chiqish talab etiladi
2.3.
Tadqiq qilinayotgan material:
Взятие крови из вены
Aniqlash usuli:
Ma’lumotlar mavjud emas
Uyda topshirish imkoniyati:
Bor
Sinonimlar:
Umumiy tiroksin, Total Thyroxine, Total T4.
T4 (tiroksin) — qalqonsimon bez tomonidan ishlab chiqariladigan asosiy gormon (uning ulushiga bez ishlab chiqaradigan barcha gormonlarning taxminan 90% to‘g‘ri keladi). Tiroksin moddalar almashinuvining fundamental regulyatori rolini o‘ynaydi: u issiqlik ishlab chiqarish, to‘qimalarning kislorod iste'moli, hujayralar o‘sishi, asab va yurak-qon tomir tizimlarining ishlashi uchun javobgar. Qon oqimiga tushgach, tiroksin maxsus tashuvchi oqsillar (asosan tiroksinni bog‘lovchi globulin) bilan bog‘lanadi. Bunday bog‘langan holatda gormonning 99% dan ortig‘i bo‘ladi — bu nofaol tiroksinning o‘ziga xos «ombori». Va faqat 1% dan kamrog‘i erkin, biologik faol shaklda aylanadi. Umumiy T4 tahlili qondagi gormonning umumiy konsentratsiyasini o‘lchaydi: ham oqsillar bilan bog‘langan, ham erkin holatdagi qismini. Shuni tushunish nihoyatda muhimki, bu tahlil natijasi tashuvchi oqsillar miqdoriga bevosita bog‘liq. Agar qondagi oqsillar darajasi o‘zgarsa (masalan, homiladorlik yoki og‘iz orqali qabul qilinadigan kontratseptivlarda fiziologik ravishda ortadi), umumiy T4 ko‘rsatkichi ham ortadi, hatto qalqonsimon bezning o‘zi mutlaqo normal ishlasa ham.
Umumiy T4 tahlilini odatda endokrinologlar, terapevtlar va akusher-ginekologlar (ko‘pincha TTG bilan birgalikda) quyidagi holatlarda tayinlaydi: Gipertireoz belgilari (gormonlar ortiqchaligi): puls tezlashishi, tushunarsiz vazn yo‘qotish, qo‘llarning titrashi, ko‘p terlash, tashvishlanish. Gipotireoz belgilari (gormonlar yetishmovchiligi): vazn ortishi, surunkali charchoq, sovqotish, sochlarning to‘kilishi, yuz shishishi, uyquchanlik. Buqoq mavjudligi: qalqonsimon bez o‘lchamlarining kattalashishi yoki UTT ma'lumotlariga ko‘ra unda tugunlar aniqlanishi. Terapiyani nazorat qilish: allaqachon tashxis qo‘yilgan qalqonsimon bez kasalliklari bo‘lgan bemorlarda davolash samaradorligini baholash. Homiladorlikni rejalashtirish va olib borish: gormonal holatni baholash uchun (gestatsiya muddatini albatta hisobga olgan holda, chunki homilador ayollar uchun me'yorlar farq qiladi).
Gormonlar darajasi stress va ovqat ta'sirida o‘zgarishi mumkin. Ob'ektiv klinik manzarani olish uchun preanalitik tayyorgarlik qoidalariga qat'iy rioya qilish zarur: Ochqozon holida: qon qat'iy nahorda, 8–12 soatlik tungi ochlikdan so‘ng topshiriladi. Tahlildan oldin ertalab faqat toza gazsiz suv ichishga ruxsat etiladi. Choy, kofe va sharbatlar istisno qilinadi. Jismoniy faollik va stress: laboratoriyaga tashrifdan 24 soat oldin sport mashg‘ulotlari, og‘ir jismoniy mehnatni istisno qiling va hissiy zo‘riqishlardan qochishga harakat qiling. Zararli odatlar: tahlil topshirishdan kamida 1–2 soat oldin chekishdan tiying. Tekshiruvdan bir kun oldin alkogol iste'molini butunlay istisno qiling. Dorilar qabul qilish: agar siz qalqonsimon bez gormonlari preparatlarini (L-tiroksin, Eutiroks) qabul qilayotgan bo‘lsangiz, tahlil kuni ertalabki tabletkani faqat qon olingandan keyin ichish kerak, agar shifokor boshqacha ko‘rsatma bermagan bo‘lsa. Estrogenlar (og‘iz orqali qabul qilinadigan kontratseptivlar) qabul qilinayotgani haqida davolovchi shifokorni albatta ogohlantiring, chunki ular tashuvchi oqsillar darajasini oshiradi.
Tahlilni endokrinolog, terapevt yoki akusher-ginekolog tayinlashi mumkin.
Tadqiqot natijalarini talqin qilish faqat shifokor uchun mo‘ljallangan va tashxis hisoblanmaydi. Ushbu bo‘limdagi ma’lumotlardan o‘z-o‘zini tashxislash va davolash uchun foydalanish mumkin emas. Aniq tashxis shifokor tomonidan belgilanadi, bunda nafaqat ushbu tekshiruv natijalari, balki boshqa manbalardan olingan zarur ma’lumotlar: anamnez, boshqa tekshiruv natijalari va h.k. hisobga olinadi.
Umumiy T4 ning oshishi: gipertireozdan (diffuz toksik buqoq, toksik adenoma) dalolat berishi mumkin. Biroq ko‘rsatkich bez kasalligi bilan bog‘liq bo‘lmagan holatlarda ham ortadi: homiladorlik, estrogenlar qabul qilish, o‘tkir gepatitlar, semirish.
Umumiy T4 ning pasayishi: gipotireozga (autoimmun tireoidit, bez olib tashlangandan keyingi holat, endemik buqoq) xos. Shuningdek, qondagi oqsillar miqdori kamayadigan holatlarda daraja pasayadi: jigarning og‘ir shikastlanishi (sirroz), nefrotik sindrom (siydik bilan oqsil yo‘qotilishi), ochlik, androgenlar qabul qilish.
Jami
109 900 so’m
Uyga chiqish talab etiladi