Jami
69 900 so’m
Uyga chiqish talab etiladi
1.10.
Tadqiq qilinayotgan material:
Взятие крови из вены
Aniqlash usuli:
Ma’lumotlar mavjud emas
Uyda topshirish imkoniyati:
Bor
Sinonimlar:
yuqori zichlikdagi lipoproteinlar xolesterini, LPYuZ xolesterini, yaxshi xolesterin
Yuqori zichlikdagi lipoproteinlar (LPYuZ) — to‘qima va tomirlardan ortiqcha xolesterinni qayta jigarga tashuvchi zarrachalar, u yerda u qayta ishlanadi va organizmdan chiqariladi. Shu funksiyasi tufayli LPYuZ tomirlarni aterosklerotik o‘zgarishlardan himoya qiladi, yurak-qon tomir kasalliklari xavfini kamaytiradi. LPYuZ «yaxshi xolesterin» deb ataladi, chunki uning yuqori darajasi miokard infarkti, insult va aterosklerozning boshqa asoratlari xavfi pastligi bilan bog‘liq.
LPYuZ darajasini aniqlash lipid almashinuvi va yurak-qon tomir xavfini baholash uchun qo‘llaniladi. Tahlil lipid profili tarkibiga kiradi va ateroskleroz, metabolik sindrom va yog‘ almashinuvi buzilishlarini skrining qilishning asosiy ko‘rsatkichlaridan biri sifatida ishlatiladi. Bundan tashqari, tekshiruv gipolipidemik preparatlar (masalan, statinlar) bilan davolash va turmush tarzi o‘zgarishlari — dieta, jismoniy faollik, chekishdan voz kechish samaradorligini nazorat qilishga yordam beradi.
Tekshiruv uchun qon och qoringa, oxirgi ovqatlanishdan 9–12 soat o‘tgach topshiriladi. Tahlildan bir kun oldin yog‘li ovqat, alkogol va intensiv jismoniy zo‘riqishdan saqlanish tavsiya etiladi. LPYuZ darajasi o‘tkir infeksiyalarda vaqtincha o‘zgarishi mumkin, shuning uchun tahlilni tuzalgandan keyin o‘tkazish maqsadga muvofiq.
LPYuZ tahlilini terapevtlar, kardiologlar, endokrinologlar va umumiy amaliyot shifokorlari tayinlaydi. Tekshiruv profilaktik ko‘riklarda, gipertoniya, qandli diabet, semizlik, metabolik sindromda, shuningdek umumiy xolesterini yuqori yoki yurak-qon tomir kasalliklariga irsiy moyilligi bo‘lgan bemorlarda ko‘rsatiladi.
Tadqiqot natijalarini talqin qilish faqat shifokor uchun mo‘ljallangan va tashxis hisoblanmaydi. Ushbu bo‘limdagi ma’lumotlardan o‘z-o‘zini tashxislash va davolash uchun foydalanish mumkin emas. Aniq tashxis shifokor tomonidan belgilanadi, bunda nafaqat ushbu tekshiruv natijalari, balki boshqa manbalardan olingan zarur ma’lumotlar: anamnez, boshqa tekshiruv natijalari va h.k. hisobga olinadi.
LPYuZ (yuqori zichlikdagi lipoproteinlar) darajasining ortishi muntazam jismoniy faollikda, foydali yog‘larni (masalan, zaytun moyi, yong‘oq, baliqdan) me’yorida iste’mol qilishda, shuningdek statinlar yoki nikotin kislotasi bilan davolash fonida mumkin. Darajaning pasayishi semizlikda, qandli diabetda, metabolik sindromda, surunkali stressda, chekishda, gipodinamiyada, shuningdek ratsionda uglevodlar ortiqcha bo‘lganda kuzatiladi. LPYuZ darajasi jigar va buyraklarning surunkali kasalliklarida ham pasayadi.
LPYuZ (yuqori zichlikdagi lipoproteinlar) darajasining ortishi muntazam jismoniy faollikda, foydali yog‘larni (masalan, zaytun moyi, yong‘oq, baliqdan) me’yorida iste’mol qilishda, shuningdek statinlar yoki nikotin kislotasi bilan davolash fonida mumkin. Darajaning pasayishi semizlikda, qandli diabetda, metabolik sindromda, surunkali stressda, chekishda, gipodinamiyada, shuningdek ratsionda uglevodlar ortiqcha bo‘lganda kuzatiladi. LPYuZ darajasi jigar va buyraklarning surunkali kasalliklarida ham pasayadi.
LPYuZ darajasining yuqoriligi qulay hisoblanadi. U tomirlarni xolesterin cho‘kmalaridan faol himoya qilinayotganini va yurak-qon tomir kasalliklari xavfi pastligini ko‘rsatadi. Ba’zan yengil ortish muntazam jismoniy zo‘riqish, muvozanatli ovqatlanish yoki oz miqdorda alkogol iste’moli (norma doirasida) bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. LPYuZ darajasining pasayishi ateroskleroz rivojlanishi xavf omili hisoblanadi. «Yaxshi xolesterin» kam bo‘lganda xolesterin va boshqa lipidlar tomir devorlarida to‘planib, plaqalar hosil qila boshlaydi, bu esa arteriyalar bo‘shlig‘ining torayishi va qon oqimi buzilishiga olib kelishi mumkin. Klinik jihatdan LPYuZ ning past darajasi o‘ziga xos belgilarga olib kelmaydi, biroq lipid almashinuvining uzoq muddatli buzilishida bemorda yurakning ishemik kasalligi ko‘rinishlari rivojlanishi mumkin: ko‘krak og‘rig‘i, nafas qisishi, charchoqning ortishi, xotira buzilishi, chidamlilikning pasayishi.
Jami
69 900 so’m
Uyga chiqish talab etiladi