Jami
69 900 so’m
Uyga chiqish talab etiladi
1.10.
Tadqiq qilinayotgan material:
Взятие крови из вены
Aniqlash usuli:
Ma’lumotlar mavjud emas
Uyda topshirish imkoniyati:
Bor
Sinonimlar:
yuqori zichlikdagi lipoproteinlar xolesterini, YZLP xolesterini, yaxshi xolesterin
Yuqori zichlikdagi lipoproteinlar (YZLP) — to‘qima va tomirlardagi ortiqcha xolesterinni qayta jigarga tashib, u yerda qayta ishlanishi va organizmdan chiqarilishini ta’minlovchi zarrachalardir. Shu funksiyasi tufayli YZLP tomirlarni aterosklerotik o‘zgarishlardan himoya qiladi va yurak-qon tomir kasalliklari xavfini kamaytiradi. YZLP «yaxshi xolesterin» deb ataladi, chunki uning yuqori darajasi miokard infarkti, insult va aterosklerozning boshqa asoratlari past xavfi bilan bog‘liq.
YZLP darajasini aniqlash lipid almashinuvi va yurak-qon tomir xavfini baholash uchun qo‘llaniladi. Tahlil lipid profili tarkibiga kiradi va ateroskleroz, metabolik sindrom hamda yog‘ almashinuvi buzilishlarini skrining qilishda asosiy ko‘rsatkichlardan biri sifatida ishlatiladi. Bundan tashqari, tekshiruv gipolipidemik dorilar (masalan, statinlar) bilan davolash va turmush tarzidagi o‘zgarishlar — dieta, jismoniy faollik, chekishdan voz kechish samaradorligini nazorat qilishga yordam beradi.
Tekshiruv uchun qon och qoringa, oxirgi ovqatlanishdan 9–12 soat o‘tgach topshiriladi. Tahlildan bir kun oldin yog‘li ovqat, alkogol va zo‘r jismoniy zo‘riqishdan saqlanish tavsiya etiladi. YZLP darajasi o‘tkir infeksiyalarda vaqtincha o‘zgarishi mumkin, shuning uchun tahlilni sog‘ayib olgandan keyin o‘tkazish maqsadga muvofiq.
YZLP tahlilini terapevtlar, kardiologlar, endokrinologlar va umumiy amaliyot shifokorlari tayinlaydi. Tekshiruv profilaktik ko‘riklarda, gipertoniya, qandli diabet, semizlik, metabolik sindromda, shuningdek umumiy xolesterini yuqori yoki yurak-qon tomir kasalliklariga irsiy moyilligi bo‘lgan bemorlarda ko‘rsatilgan.
Tadqiqot natijalarini talqin qilish faqat shifokor uchun mo‘ljallangan va tashxis hisoblanmaydi. Ushbu bo‘limdagi ma’lumotlardan o‘z-o‘zini tashxislash va davolash uchun foydalanish mumkin emas. Aniq tashxis shifokor tomonidan belgilanadi, bunda nafaqat ushbu tekshiruv natijalari, balki boshqa manbalardan olingan zarur ma’lumotlar: anamnez, boshqa tekshiruv natijalari va h.k. hisobga olinadi.
YZLP darajasining ortishi muntazam jismoniy faollik, foydali yog‘larni (masalan, zaytun moyi, yong‘oq, baliqdan) me’yorida iste’mol qilish, shuningdek statinlar yoki nikotin kislotasi bilan davolash fonida kuzatilishi mumkin. Darajaning pasayishi semizlik, qandli diabet, metabolik sindrom, surunkali stress, chekish, gipodinamiya, shuningdek ratsionda uglevodlarning ortiqchaligida kuzatiladi. YZLP darajasi jigar va buyrakning surunkali kasalliklarida ham pasayadi.
YZLP darajasining ortishi muntazam jismoniy faollik, foydali yog‘larni (masalan, zaytun moyi, yong‘oq, baliqdan) me’yorida iste’mol qilish, shuningdek statinlar yoki nikotin kislotasi bilan davolash fonida kuzatilishi mumkin. Darajaning pasayishi semizlik, qandli diabet, metabolik sindrom, surunkali stress, chekish, gipodinamiya, shuningdek ratsionda uglevodlarning ortiqchaligida kuzatiladi. YZLP darajasi jigar va buyrakning surunkali kasalliklarida ham pasayadi.
YZLP darajasining yuqori bo‘lishi ijobiy holat hisoblanadi. U tomirlarning xolesterin cho‘kmalaridan faol himoyalanganini va yurak-qon tomir kasalliklari xavfi pastligini bildiradi. Ba’zan yengil ortish muntazam jismoniy faollik, muvozanatli ovqatlanish yoki oz miqdorda (me’yor doirasida) alkogol qabul qilish bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. YZLP darajasining pasayishi ateroskleroz rivojlanishi uchun xavf omili hisoblanadi. «Yaxshi xolesterin» miqdori past bo‘lganda xolesterin va boshqa lipidlar tomir devorlarida to‘planib, blyashkalar hosil qila boshlaydi, bu esa arteriyalar bo‘shlig‘ining torayishi va qon aylanishining buzilishiga olib kelishi mumkin. Klinik jihatdan YZLP darajasining pastligi o‘ziga xos alomatlar bermaydi, biroq lipid almashinuvining uzoq davom etgan buzilishida bemorda yurak ishemik kasalligining ko‘rinishlari rivojlanishi mumkin: ko‘krak qafasida og‘riq, nafas qisishi, tez charchash, xotira buzilishi, chidamlilikning pasayishi.
Jami
69 900 so’m
Uyga chiqish talab etiladi