Jami
109 900 so’m
Uyga chiqish talab etiladi
2.20.
Tadqiq qilinayotgan material:
Ma’lumotlar mavjud emas
Aniqlash usuli:
Ma’lumotlar mavjud emas
Uyda topshirish imkoniyati:
Yo‘q
Sinonimlar:
Cortisol, gidrokortizon.
Kortizol — bosh miya (gipofiz) nazorati ostida buyrak usti bezlari po‘stlog‘i tomonidan ishlab chiqariladigan hayotiy muhim steroid gormon (glyukokortikoid). Ommaviy madaniyatda u «stress gormoni» sifatida tanilgan, biroq uning organizmdagi vazifalari ancha kengroq. Kortizol — energiyamizning asosiy regulyatori. U uglevodlar, oqsillar va yog‘lar almashinuvini boshqaradi, arterial bosimni nazorat qiladi, yallig‘lanish reaksiyalarini bostiradi va immun javob shakllanishida ishtirok etadi. Kortizol ishlab chiqarilishi yaqqol ifodalangan sutkalik (sirkad) ritmga ega. Uning darajasi erta tongda o‘sa boshlaydi va bizga uyg‘onish hamda kunni boshlashga yordam berish uchun soat 08:00 ga borib eng yuqori nuqtaga yetadi. Kechga yaqin gormon konsentratsiyasi asta-sekin pasayib, organizmni uyquga tayyorlaydi. Jismoniy yoki kuchli hissiy stress sharoitida buyrak usti bezlari qonga juda katta miqdorda kortizol chiqaradi. Bu favqulodda vaziyatlarda hayotni saqlab qoladigan «kurash yoki qoch» evolyutsion mexanizmi. Biroq gormonni doimo yuqori darajada ushlab turadigan surunkali stress mushaklarni yemiradi, qorinda yog‘ to‘planishiga olib keladi, immunitetni holdan toydiradi va og‘ir endokrin nosozliklarga sabab bo‘ladi.
Klinika sharoitida kortizolni tashxislash ko‘pincha soxta musbat natijalar beradi. Erta turish, shoshilish, ertalabki tirbandliklar, tibbiyot muassasalaridan qo‘rquv va navbatda kutish — bularning barchasi stress reaksiyasini ishga tushiradigan klassik triggerlardir. Muolaja kreslosiga o‘tirgan paytingizda kortizolingiz allaqachon sun’iy ravishda oshgan bo‘lishi mumkin.
Tashxisiy xatolarning oldini olish uchun INCARE LAB ko‘chma laboratoriyasi xizmatidan foydalaning. Muolaja xonasini uyingizga olib boramiz:
Kortizol — laborator tashxisdagi eng sezgir («injiq») ko‘rsatkich. Muolajadan oldingi har qanday hayajon uning darajasini bir zumda oshirib, noto‘g‘ri natija berishi mumkin. Tahlil ma’lumotli bo‘lishi uchun bemor qoidalarga so‘zsiz rioya qilishi kerak:
Kortizol tahlilini endokrinologlar, terapevtlar va nevrologlar buyrak usti bezlarining jiddiy patologiyalarini istisno qilish uchun tayinlaydi:
Tadqiqot natijalarini talqin qilish faqat shifokor uchun mo‘ljallangan va tashxis hisoblanmaydi. Ushbu bo‘limdagi ma’lumotlardan o‘z-o‘zini tashxislash va davolash uchun foydalanish mumkin emas. Aniq tashxis shifokor tomonidan belgilanadi, bunda nafaqat ushbu tekshiruv natijalari, balki boshqa manbalardan olingan zarur ma’lumotlar: anamnez, boshqa tekshiruv natijalari va h.k. hisobga olinadi.
Kortizol darajasining ortishi (giperkortitsizm) quyidagilarni ko‘rsatishi mumkin:
Kortizol darajasining pasayishi (gipokortitsizm) quyidagilarda kuzatiladi:
Jami
109 900 so’m
Uyga chiqish talab etiladi