Jami
59 900 so’m
Uyga chiqish talab etiladi
1.8.
Tadqiq qilinayotgan material:
Взятие крови из вены
Aniqlash usuli:
Ma’lumotlar mavjud emas
Uyda topshirish imkoniyati:
Bor
Sinonimlar:
xolesterin, xolesterol, umumiy xolesterol
Xolesterin — organizmning normal ishlashi uchun zarur bo‘lgan yog‘simon modda. U hujayra membranalarini qurishda, gormonlar va D vitamini sintezida, o‘t kislotalari hosil bo‘lishida ishtirok etadi. Xolesterinning bir qismi ovqat bilan tushadi, ammo uning asosiy qismi (80% gacha) jigarda sintezlanadi. Qonda xolesterin erkin shaklda emas, balki lipoproteinlar — yog‘ va oqsillardan tashkil topgan komplekslar tarkibida bo‘ladi. Umumiy xolesterin tahlili barcha turdagi lipoproteinlardagi xolesterinning umumiy miqdorini ko‘rsatadi va lipid almashinuvini baholashning birinchi bosqichi sifatida ishlatiladi.
Umumiy xolesterin tahlili ateroskleroz va u bilan bog‘liq kasalliklar — yurakning ishemik kasalligi, miokard infarkti, insult xavfini baholash uchun qo‘llaniladi. Shuningdek, tekshiruv gipolipidemik preparatlar bilan davolashning samaradorligini nazorat qilish va lipid almashinuvining umumiy holatini baholash uchun ishlatiladi.
Tekshiruv uchun qon och qoringa, 9–12 soat ovqatlanmagandan so‘ng topshiriladi. Tahlildan 1–2 kun oldin yog‘li ovqat, alkogol va ortiqcha jismoniy zo‘riqishdan saqlanish tavsiya etiladi. Suv ichishga ruxsat etiladi. Agar bemor lipid darajasiga ta’sir qiluvchi dorilar (statinlar, gormonlar, siydik haydovchi preparatlar) qabul qilayotgan bo‘lsa, bu haqda shifokorga xabar berish zarur.
Umumiy xolesterin tahlilini terapevtlar, kardiologlar, endokrinologlar, dietologlar va umumiy amaliyot shifokorlari tayinlaydi. U profilaktik ko‘riklarda, ateroskleroz, gipertoniya, yurakning ishemik kasalligi, semizlik, qandli diabetdan shubha qilinganda, shuningdek statinlar va boshqa gipolipidemik vositalar bilan davolashning samaradorligini nazorat qilish uchun o‘tkaziladi.
Tadqiqot natijalarini talqin qilish faqat shifokor uchun mo‘ljallangan va tashxis hisoblanmaydi. Ushbu bo‘limdagi ma’lumotlardan o‘z-o‘zini tashxislash va davolash uchun foydalanish mumkin emas. Aniq tashxis shifokor tomonidan belgilanadi, bunda nafaqat ushbu tekshiruv natijalari, balki boshqa manbalardan olingan zarur ma’lumotlar: anamnez, boshqa tekshiruv natijalari va h.k. hisobga olinadi.
Xolesterin darajasining ortishi lipid almashinuvining irsiy buzilishlari, noto‘g‘ri ovqatlanish, semizlik, qandli diabet, gipotireoz, jigar va buyrak kasalliklari, harakatsiz turmush tarzi va chekish bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. Pasayishi gipertireozda, surunkali infeksiyalarda, ba’zi anemiya turlarida, sintetik funksiyasi buzilgan jigar kasalliklarida, holdan toyishda, shuningdek uzoq muddatli ochlik yoki qat'iy dietalarda uchraydi.
Xolesterin darajasining ortishi lipid almashinuvining irsiy buzilishlari, noto‘g‘ri ovqatlanish, semizlik, qandli diabet, gipotireoz, jigar va buyrak kasalliklari, harakatsiz turmush tarzi va chekish bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. Pasayishi gipertireozda, surunkali infeksiyalarda, ba’zi anemiya turlarida, sintetik funksiyasi buzilgan jigar kasalliklarida, holdan toyishda, shuningdek uzoq muddatli ochlik yoki qat'iy dietalarda uchraydi.
Kattalarda umumiy xolesterinning optimal darajasi odatda 5,0 mmol/l dan oshmaydi, biroq aniq qiymatlar jins, yosh va qo‘llaniladigan laborator usulga qarab farq qilishi mumkin. Xolesterin darajasining ortishi (giperxolesterinemiya) ko‘pincha sezilarli belgilarga olib kelmaydi. Ba’zi hollarda ko‘z qovoqlari terisida sarg‘ish tugunchalar (ksantomalar yoki ksantelazmalar) ko‘rinishida xolesterin cho‘kmalari, ko‘z shox pardasida erta kulrang halqa (lipid yoyi) paydo bo‘lishi mumkin. Kech bosqichlarda, ateroskleroz rivojlanganda yurak og‘riqlari, nafas qisishi, bosh og‘rig‘i, xotira buzilishi yoki yurishda oyoq og‘riqlari kuzatilishi mumkin. Xolesterinning pasaygan darajasi (gipoxolesterinemiya) kamroq uchraydi va umumiy zaiflik, tana vazni yo‘qotish, ishtaha pasayishi, yog‘larning o‘zlashtirilishi buzilishi, ba’zan — asabiylashishning kuchayishi va ayollarda hayz sikli buzilishi bilan kechishi mumkin.
Jami
59 900 so’m
Uyga chiqish talab etiladi