Jami
279 900 so’m
Uyga chiqish talab etiladi
4.7.
Tadqiq qilinayotgan material:
Ma’lumotlar mavjud emas
Aniqlash usuli:
Ma’lumotlar mavjud emas
Uyda topshirish imkoniyati:
Yo‘q
Sinonimlar:
Erythropoietin, EPO.
Eritropoetin (EPO) — asosan buyraklar (taxminan 90%) va oz miqdorda jigar tomonidan ishlab chiqariladigan glikoprotein gormon. Uning asosiy vazifasi — suyak ko‘migiga eritrotsitlar (qizil qon tanachalari) ishlab chiqarishni kuchaytirish zarurligi haqida «signal berish». Organizm to‘qimalari kislorod yetishmovchiligini (gipoksiyani) boshdan kechirganda, buyraklar zudlik bilan javob berib, qonga eritropoetin porsiyasini chiqaradi. Gormon suyak ko‘migiga yetib boradi, ajdod hujayralar bo‘linishini rag‘batlantiradi va ularni kislorod tashiy oladigan yetuk eritrotsitlarga aylantiradi. Eritropoetin tahlili anemiyalarni (gemoglobin past bo‘lganda) va eritrotsitozlarni (gemoglobin haddan tashqari yuqori bo‘lganda) differensial tashxislash uchun juda muhim.
Tahlilni terapevtlar, gematologlar va nefrologlar quyidagi vaziyatlarda tayinlaydi: Anemiyalarni tashxislash: anemiya eritropoetin tanqisligi natijasimi (masalan, buyraklarning surunkali kasalliklarida) yoki suyak ko‘migining o‘zi bilan bog‘liq muammolarmi ekanligini aniqlash uchun. Eritrotsitozlarni (gemoglobin ortiqchaligini) tashxislash: ikkilamchi eritrotsitozlarni (organizmning kislorod yetishmasligiga reaksiyasi) haqiqiy politsitemiyadan (qon kasalligi) farqlash uchun. Buyrakning surunkali kasalligi (BSK): buyraklarning normal qon yaratilishini qo‘llab-quvvatlash qobiliyatini baholash uchun gormon darajasini nazorat qilish. Davolashni nazorat qilish: gemodializdagi bemorlarda eritropoetin terapiyasi samaradorligini baholash. Sport tibbiyoti: doping mavjudligini tekshirish (chidamlilikni oshirish uchun eritropoetinni noqonuniy kiritish).
Ishonchli natijalar olish uchun preanalitik tayyorgarlik qoidalariga qat'iy rioya qilish zarur: Ochlik: qon qat'iy och qoringa, 8–12 soatlik tungi ochlikdan so‘ng topshiriladi. Ertalab faqat toza gazsiz suv ichishga ruxsat etiladi. Jismoniy faollik va stress: tahlildan 24 soat oldin intensiv jismoniy zo‘riqish, sport mashg‘ulotlarini istisno qiling va kuchli hissiy kechinmalardan saqlanishga harakat qiling. Zararli odatlar: qon olishdan kamida 1–2 soat oldin chekishdan tiyiling. Bir kun davomida alkogol iste’molini to‘liq istisno qiling. Dorilar qabul qilish: temir preparatlari, vitaminlar yoki qon yaratilishini rag‘batlantiruvchi dorilar qabul qilinayotgani haqida davolovchi shifokorni albatta ogohlantiring, chunki ular gormon darajasiga ta’sir qilishi mumkin.
terapevtlar, gematologlar va nefrologlar
Tadqiqot natijalarini talqin qilish faqat shifokor uchun mo‘ljallangan va tashxis hisoblanmaydi. Ushbu bo‘limdagi ma’lumotlardan o‘z-o‘zini tashxislash va davolash uchun foydalanish mumkin emas. Aniq tashxis shifokor tomonidan belgilanadi, bunda nafaqat ushbu tekshiruv natijalari, balki boshqa manbalardan olingan zarur ma’lumotlar: anamnez, boshqa tekshiruv natijalari va h.k. hisobga olinadi.
EPO darajasining ortishi: organizmning gipoksiyaga (anemiyalar, o‘pka kasalliklari, tog‘li hududlarda bo‘lish) kompensator reaksiyasida, shuningdek buyraklarning ba’zi o‘smalarida kuzatiladi.
EPO darajasining pasayishi: eng ko‘p buyrakning surunkali yetishmovchiligida uchraydi (buyraklar gormonni ishlab chiqara olmaydi), bu esa anemiya rivojlanishiga olib keladi.
Jami
279 900 so’m
Uyga chiqish talab etiladi