Aripiprazol (miqd.)

Tadqiqot haqida umumiy maʼlumot

Qonda aripiprazolni miqdoriy aniqlash — qon zardobi yoki plazmasida atipik neyroleptik (antipsixotik) aripiprazol konsentratsiyasini oʻlchash uchun moʻljallangan, terapevtik dorivor monitoring (TDM) doirasidagi laboratoriya tahlili. Aripiprazol (savdo nomlari Abilifay, Zilaksera, Amdoal, Ariprizol va b.) dofamin D2-retseptorlari va serotonin 5-HT1A-retseptorlarining parsial agonisti hisoblanadi. Preparat shizofreniya, bipolyar buzilishdagi manik va aralash epizodlar terapiyasida, ogʻir depressiv holatlarda qoʻshimcha vosita sifatida, shuningdek autistik spektr buzilishlari boʻlgan bolalardagi asabiylikda faol qoʻllaniladi. Qondagi aripiprazol darajasini nazorat qilish nima uchun zarur? Metabolizmning genetik xususiyatlari: aripiprazol jigarda sitoxrom P450 izofermentlari (CYP2D6 va CYP3A4) ishtirokida faol metabolit (degidroaripiprazol) hosil qilib oʻzgaradi. CYP2D6 boʻyicha «sekin metabolizm» genotipiga ega shaxslarda preparatning yarim chiqarilish davri 75 soatdan 146 soatgacha uzayishi mumkin, bu esa preparatning sezilarli kumulyatsiyasiga (toʻplanishiga) olib keladi. Samaradorlikni nazorat qilish: qonda maqsadli darajani saqlab turish dozani toksik qiymatlargacha oshirmasdan antipsixotik va psixostabillovchi samarani kafolatlaydi. Nojoʻya reaksiyalar profilaktikasi: akatiziya (harakatlanishga qarshi turib boʻlmas ehtiyoj), ekstrapiramidal buzilishlar, sedativ taʼsir, aniq ifodalangan ortostatik gipotenziya va yurak-qon tomir buzilishlarining oldini olish. Dorilararo oʻzaro taʼsirlarni hisobga olish: jigar fermentlari ingibitorlari (masalan, fluoksetin, paroksetin, ketokonazol) yoki induktorlarini (karbamazepin) bir vaqtda qabul qilish aripiprazol konsentratsiyasini keskin oʻzgartirishi mumkin. Tekshiriladigan material: vena qoni (zardob yoki plazma). Bajarilish muddati: 3–5 ish kuni.