Jami
119 900 so’m
Uyga chiqish talab etiladi
12.3.
Tadqiq qilinayotgan material:
Ma’lumotlar mavjud emas
Aniqlash usuli:
Ma’lumotlar mavjud emas
Uyda topshirish imkoniyati:
Yo‘q
Sinonimlar:
Siydik kortizoli, 24-hour urine cortisol.
Kortizol — buyrak usti bezlari tomonidan ishlab chiqariladigan asosiy stress gormoni. U eng muhim jarayonlarni boshqaradi: qondagi shakar darajasi, arterial bosim, immun javob va metabolizm intensivligi. Qondagi kortizol darajasi kun davomida o‘zgaradi: ertalab u cho‘qqisida, kechga borib pasayadi. Bundan tashqari, har qanday qisqa muddatli stress — klinikaga yo‘lda tirbandlik yoki hatto in’eksiyaning o‘zi ham kortizolning keskin chiqishiga sabab bo‘ladi, bu esa yolg‘on ijobiy natijaga olib kelishi mumkin. Kunlik siydikdagi erkin kortizol tahlili tashxisning "oltin standarti" hisoblanadi, chunki u gormonning 24 soatdagi yig‘indi ishlab chiqarilishini baholash imkonini beradi. Erkin kortizol — gormonning oqsillar bilan bog‘lanmagan va biologik faollikka ega bo‘lgan yagona fraksiyasi. Aynan uning siydik bilan ortiqcha ajralishi buyrak usti bezlari giperfaolligining eng ishonchli belgisi hisoblanadi.
Aniq natija olish uchun sutka davomida yig‘ish qoidalariga qat'iy rioya qilish zarur. Tayyorgarlik qoidalari: Yig‘ishdan 1–2 kun oldin intensiv jismoniy zo‘riqishlarni istisno qiling. Shifokor bilan kelishilgan holda, tahlildan 2-3 kun oldin ba’zi dorilarni (estrogenli preparatlar, glyukokortikoidlar va b.) vaqtincha bekor qilish talab qilinishi mumkin. Siydik yig‘ish paytida va undan 24 soat oldin alkogolni istisno qiling. Kunlik siydik yig‘ish tartibi: 2–3 litrlik toza idish tayyorlang. Muhim: idishni salqin, yorug‘likdan himoyalangan joyda saqlang. Birinchi kun ertalabi (masalan, soat 07:00): ertalabki birinchi siydik porsiyasini hojatxonaga to‘kib yuboring. Bu vaqtni belgilab qo‘ying — 24 soatlik hisob shu paytdan boshlanadi. Keyingi butun sutka davomida siydikni to‘liq, hech qanday qismini qoldirmasdan tayyorlangan idishga yig‘ing. Ikkinchi kun ertalabi (soat 07:00): oxirgi siydik porsiyasini xuddi shu idishga yig‘ing. Yig‘ish yakunlandi. Sutkalik siydikning umumiy hajmini diqqat bilan o‘lchang (masalan, 1800 ml) va bu raqamni albatta yozib qo‘ying. Siydikni katta idishda yaxshilab aralashtiring va tahlil uchun kichik dorixona idishiga taxminan 30–50 ml quying.
Tahlilni endokrinologlar buyrak usti bezlari patologiyalaridan shubha qilinganda tayinlaydi:
endokrinologlar
Tadqiqot natijalarini talqin qilish faqat shifokor uchun mo‘ljallangan va tashxis hisoblanmaydi. Ushbu bo‘limdagi ma’lumotlardan o‘z-o‘zini tashxislash va davolash uchun foydalanish mumkin emas. Aniq tashxis shifokor tomonidan belgilanadi, bunda nafaqat ushbu tekshiruv natijalari, balki boshqa manbalardan olingan zarur ma’lumotlar: anamnez, boshqa tekshiruv natijalari va h.k. hisobga olinadi.
Darajaning ortishi: Itsenko-Kushing sindromi (giperkortitsizm) ning asosiy belgisi. Shuningdek, daraja og‘ir depressiyalarda, semizlikda, alkogolizmda yoki kuchli jismoniy stress fonida ortishi mumkin.
Darajaning pasayishi: Addison kasalligi (birlamchi buyrak usti bezi yetishmovchiligi) yoki gipofiz funksiyasi buzilishidan dalolat berishi mumkin.
Jami
119 900 so’m
Uyga chiqish talab etiladi