Jami
199 900 so’m
Uyga chiqish talab etiladi
2.19.
Tadqiq qilinayotgan material:
Ma’lumotlar mavjud emas
Aniqlash usuli:
Ma’lumotlar mavjud emas
Uyda topshirish imkoniyati:
Yo‘q
Sinonimlar:
ACTH, Adrenocorticotropic hormone, kortikotropin.
Adrenokortikotrop gormon (AKTG) — bosh miyada joylashgan asosiy endokrin bez bo‘lgan gipofizning oldingi bo‘lagi tomonidan ishlab chiqariladigan eng muhim peptid gormondir. AKTG buyrak usti bezlari uchun qat’iy «rahbar» vazifasini bajaradi. Uning asosiy va yagona vazifasi — buyrak usti bezlari po‘stlog‘ini kortizol (energiya va stress gormoni), shuningdek oz miqdorda androgenlar ishlab chiqarishga undashdir. Sog‘lom organizmda gipofiz va buyrak usti bezlari ideal teskari aloqa tizimi bilan bog‘langan: agar qonda kortizol kam bo‘lsa, gipofiz buyrak usti bezlarini jadalroq ishlashga majburlash uchun ko‘p miqdorda AKTG chiqaradi. Aksincha, agar kortizol juda ko‘p bo‘lsa, AKTG darajasi minimumgacha tushadi. Klinik amaliyotda AKTG tahlili deyarli hech qachon alohida tayinlanmaydi — u faqat kortizol bilan birga topshiriladi. Aynan shu ikki gormonning nisbati endokrinolog shifokorga «nosozlik» qayerda — gipofizning o‘zida (miyada) yoki buyrak usti bezlarida yuz berganini aniqlash imkonini beradi.
AKTG diagnostikasi endokrinologiyadagi eng murakkab vazifalardan biridir, chunki bu gormon qo‘rquv va jismoniy faollikka bir zumda javob beradi. Erta uyg‘onish, klinikaga yo‘lda tirbandliklar, xonani qidirish va muolaja oldidan hayajon gormonning soxta sakrashiga albatta olib keladi, bu esa noto‘g‘ri tashxisga sabab bo‘lishi mumkin.
AKTG — sutkalik ritmi yaqqol ifodalangan gormon. Uning konsentratsiyasi ertalab soat 6:00–8:00 da eng yuqori, kech oqshomda esa eng past bo‘ladi. Bundan tashqari, AKTG molekulasi o‘ta beqaror bo‘lib, har qanday stress yoki jismoniy zo‘riqishga bir zumda chiqish bilan javob beradi.
Aniq natija olish uchun bemor qat’iy preanalitik qoidalarga rioya qilishi shart:
Adrenokortikotrop gormonga qon tahlili quyidagi holatlarda profil endokrinologi tomonidan tayinlanadi:
Tadqiqot natijalarini talqin qilish faqat shifokor uchun mo‘ljallangan va tashxis hisoblanmaydi. Ushbu bo‘limdagi ma’lumotlardan o‘z-o‘zini tashxislash va davolash uchun foydalanish mumkin emas. Aniq tashxis shifokor tomonidan belgilanadi, bunda nafaqat ushbu tekshiruv natijalari, balki boshqa manbalardan olingan zarur ma’lumotlar: anamnez, boshqa tekshiruv natijalari va h.k. hisobga olinadi.
AKTG ning yuqori darajasi quyidagilarni ko‘rsatishi mumkin:
AKTG ning past darajasi quyidagilarda kuzatiladi:
Jami
199 900 so’m
Uyga chiqish talab etiladi